దశరూపక సందర్శనం (ప్రసిద్ధిపొందిన పది తెలుగు నాటకాలపై ఉపన్యాసాల సంకలనం)5567

దశరూపక సందర్శనం

ప్రసిద్ధిపొందిన పది తెలుగు నాటకాలపై ఉపన్యాసాల సంకలనం — సమగ్ర విమర్శనాత్మక గ్రంథ సూచిక

✍️ సంపాదకులు: డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం | 📖 ప్రక్రియ: నాటక విమర్శనా గ్రంథం / ఉపన్యాస సంకలనం | 🏷️ కాల్ నంబర్: 5567

1. శీర్షిక & ప్రాథమిక గుర్తింపు విభాగం (Title & Basic Identification Block)

  • పుస్తకం పూర్తి పేరు (తెలుగులో): దశరూపక సందర్శనం (ప్రసిద్ధిపొందిన పది తెలుగు నాటకాలపై ఉపన్యాసాల సంకలనం) [దశ రూపక సందర్శనం 5567]
  • Title in English Transliteration: Dasaroopaka Sandarsanam - A Collection of Lecture-Essays on Ten Famous Telugu Dramas
  • ఉపశీర్షిక (Subtitle): ప్రసిద్ధిపొందిన పది తెలుగు నాటకాలపై ఉపన్యాసాల సంకలనం
  • ప్రత్యామ్నాయ / ఇతర పేర్లు (Alternate/Variant Titles): NA
  • గ్రంథ రూపం / వర్గం (Category/Genre): నాటక విమర్శనా గ్రంథం / ఉపన్యాసాల సంకలనం

2. రచయిత, సంపాదకులు & ఇతర కర్తల వివరాలు (Author & Contributor Details)

  • రచయిత పూర్తి పేరు: వివిధ విద్వాంసులు (సంపాదకులు: డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం)
  • కలం పేరు / బిరుదులు (Pen Name / Titles): NA
  • రచయిత కాలం / జీవిత కాలం (Birth-Death Dates): NA
  • జన్మస్థలం / నివాసం: NA
  • విద్యా అర్హతలు & వృత్తి: NA
  • సమకాలీన రచనలు / ఇతర ముఖ్య కృతులు: NA
  • ఇతర కర్తల వివరాలు (Contributors):
    • సంపాదకుడు (Editor): డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం (యువభారతి ప్రచురణ ప్రధాన సంపాదకులు)
    • ఉపన్యాస కర్తలు (Contributing Scholars): డా॥ ముదిగొండ వీరభద్ర శాస్త్రి, డా॥ ఊగేటి అమృత రామశాస్త్రి, డా॥ దివాకర్ల వెంకటావధాని, శ్రీ గంగిశెట్టి లక్ష్మీనారాయణ, శ్రీ పి. రాజారామదాస్, డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం తదితరులు
    • అనువాదకుడు (Translator): NA
    • చిత్రకారుడు / ముఖచిత్ర డిజైనర్ (Illustrator/Cover Artist): శ్రీ శీలా వీర్రాజు
    • ముందుమాట / పీఠిక రచయిత (Foreword/Introduction Author): డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం
    • వెనుకమాట రచయిత (Afterword Author): NA
రచయిత పరిచయ వ్యాసం (Author Note):

ఈ గ్రంథం తెలుగు నాటక సాహిత్య రంగంలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన పది నాటకాలపై వివిధ విద్వాంసులు అందించిన ఉపన్యాసాల సంకలనం. దీనికి యువభారతి ప్రధాన సంపాదకులు డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం గారు విలువైన పీఠికను సమకూర్చి మరింత పరిపూర్ణంగా తీర్చిదిద్దారు. తెలుగు నాటక సాహిత్య విశేషాలను పరిశోధకులకు, విద్యార్థులకు అందించే ఉద్దేశంతో 'యువభారతి' సంస్థ ఈ గ్రంథాన్ని ప్రచురించింది.

3. సాహిత్య, విషయ & సామాజిక విశ్లేషణ (Literary, Content & Critical Analysis)

పరిచయం & నేపధ్యం (Introduction & Context)

తెలుగు నాటక సాహిత్య వైభవానికి ప్రతీకలైన పది ప్రసిద్ధ నాటకాలను విశ్లేషిస్తూ ప్రముఖ విద్వాంసులు ఇచ్చిన ఉపన్యాసాల సమాహారమే ఈ 'దశరూపక సందర్శనం' గ్రంథం. నాటక రంగంలోని వైవిధ్యమైన రూపాలను, వస్తువులను మరియు శిల్ప రీతులను ఇది పాఠకుల ముందుంచుతుంది.

రచయిత అంతరంగం & సంకల్పం (Author's Intent & Purpose)

ఉత్తమ సాహిత్య ప్రచారాన్ని, పఠనాసక్తిని పెంపొందించాలనే ధ్యేయంతో యువభారతి సంస్థ ఈ గ్రంథ ప్రచురణను చేపట్టింది. నాటకాల్లోని వస్తు వైవిధ్యం, పాత్రల చిత్రణ, సంఘర్షణ మరియు సమాజంపై వాటి ప్రభావం వంటి అంశాలను వివరిస్తూ పాఠకులకు నాటక విజ్ఞానాన్ని అందించడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.

ప్రధాన విషయ సారాంశం (Core Summary & Key Themes)

గయోపాఖ్యానం, పాదుకా పట్టాభిషేకం, కన్యాశుల్కం, పాండవోద్యోగ విజయం, సత్యహరిశ్చంద్రీయం, వరవిక్రయం, నర్తనశాల వంటి ప్రసిద్ధ నాటకాలతో పాటుగా ప్రతాపరుద్రీయం, విషాద సారంగధరము వంటి నాటకాలలోని విశేషాలు ఇందులో చర్చించబడ్డాయి. నాటకాలలోని విషాదాంత, సుఖాంత ధోరణులు, నీతి - దుర్నీతుల మధ్య ఉండే సంబంధం మరియు పాత్రల మానసిక సంఘర్షణలు ఈ గ్రంథంలో ప్రధానంగా విశ్లేషించబడ్డాయి.

భాషా శైలి & వ్యాకరణ విశ్లేషణ (Language Style & Literary Tropes)

ఉపన్యాస ధోరణిలో సాగే ఈ గ్రంథం ప్రౌఢమైన మరియు సరళమైన సాహిత్య విమర్శనా శైలిని కలిగి ఉంది. నాటకాలలోని పద్యాలు, గేయాలు, సంభాషణల తీరుతెన్నులను విశ్లేషిస్తూ, నాటక రచనా మర్యాదలను మరియు ప్రబంధ పద్ధతులను చక్కగా వివరించారు.

"కన్యాశుల్కం నుండి పాండవోద్యోగ విజయం వరకు... పది అగ్రశ్రేణి తెలుగు నాటకాల రసపోషణ, రంగస్థల శిల్పం మరియు సామాజిక చైతన్యాన్ని సమగ్రంగా విశ్లేషించిన విమర్శనాత్మక కరదీపిక!"

పరిశోధనాత్మక & సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత (Research & Cultural Value)

తెలుగు నాటక సాహిత్య చరిత్రలో మైలురాళ్ళై నిలిచిన నాటకాలపై సమగ్రమైన అంచనాను అందించడంలో ఈ గ్రంథం విశేషమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. పరిశోధకులకు, నాటక రంగ విశ్లేషకులకు ఇది ఒక ప్రామాణికమైన రిఫరెన్స్ గ్రంథంగా ఉపకరిస్తుంది.

ముగింపు & పాఠకుల మార్గదర్శి (Conclusion & Target Audience)

తెలుగు నాటకాలపై ఆసక్తి ఉన్న సాధారణ పాఠకులకు, సాహిత్య విద్యార్థులకు మరియు పరిశోధకులకు ఈ గ్రంథం ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నాటక సాహిత్య పరిణామాన్ని అవగాహన చేసుకోవడానికి ఇది చక్కని మార్గదర్శిని.

4. విపుల సాంకేతిక మెటాడేటా (Technical Metadata - Wikidata & MARC Compatible)

ప్రాథమిక వికీడేటా & కేటలాగ్ వివరాలు

  • P1476 (Title): దశరూపక సందర్శనం
  • P1680 (Subtitle): ప్రసిద్ధిపొందిన పది తెలుగు నాటకాలపై ఉపన్యాసాల సంకలనం
  • P31 (Instance of): Book / Collection / Lecture-Essays
  • Wikidata ID: NA
  • P18 (Image/Cover Art): NA

కర్తలు & సంస్థలు (Persons & Entities)

  • P50 (Author): వివిధ విద్వాంసులు (సంపాదకులు: డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం)
  • P98 (Editor): డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం
  • P767 (Contributor): డా॥ ముదిగొండ వీరభద్ర శాస్త్రి, డా॥ ఊగేటి అమృత రామశాస్త్రి, డా॥ దివాకర్ల వెంకటావధాని, శ్రీ గంగిశెట్టి లక్ష్మీనారాయణ, శ్రీ పి. రాజారామదాస్, డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం తదితరులు
  • P110 (Illustrator): NA
  • P11105 (Annotator): NA
  • P655 (Translator): NA
  • P2679 (Foreword Author): డా॥ జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం
  • P2680 (Afterword Author): NA
  • P123 (Publisher): యువభారతి, 5, కింగ్స్ వే, సికింద్రాబాదు - 500 003
  • P872 (Printer / Press): పద్మావతీ ఆర్ట్ ప్రింటర్స్, హైదర్గూడ, హైదరాబాద్ (ముఖచిత్ర ముద్రణ: పూర్ణకళా ఆర్ట్ ప్రింటర్స్, చిక్కడపల్లి, హైదరాబాద్)

గుర్తింపు సంఖ్యలు (Identifiers)

  • P212 (ISBN-13): NA
  • P957 (ISBN-10): NA
  • P243 (OCLC Number): NA
  • P675 (Google Books ID): NA
  • P648 (Open Library ID): NA
  • P2034 (Project Gutenberg ID): NA
  • P724 (Internet Archive ID): NA
  • P8383 (Goodreads Identifier): NA
  • P6721 (K10plus PPN): NA

సందర్భం, ముద్రణ & భౌతిక వివరాలు (Physical & Publication Details)

  • P407 (Language): Telugu
  • P291 (Place of Publication): సికింద్రాబాదు / హైదరాబాదు
  • P577 (Publication Date / Year): అక్టోబర్ 15, 1984
  • P1104 (Page Count): NA
  • P2635 (Number of Volumes): 1
  • P393 (Edition Number): ప్రథమ ముద్రణ (ప్రచురణ సంఖ్య: 104)
  • P1031 (Legal Citation / Registration No): NA
  • P186 (Material Used): Paper
  • P437 (Distribution Format): Paperback
  • Cost / Original Price (ధర): రూ. 18-00

5. వర్గీకరణ & డిజిటల్ ఆర్కైవల్ ఫీల్డ్స్ (Classification & Archival Studies)

  • Work_Genre_P136: Telugu Drama Criticism / Lecture-Essays Collection
  • Work_Subject_P921: Telugu Drama Literature, Classical Telugu Plays, Dramatic Criticism, Literary Analysis
  • Work_Country_P495: India
  • Work_Movement_P135: Modern Telugu Literary Movement / Yuva Bharati Publications
  • Work_Based_On_P144: Ten Famous Telugu Dramas
  • Dewey Decimal Classification (DDC) Number: 800 (మరియు 891.482 నాటక సాహిత్య వర్గం)
  • Colon Classification (CC) Class Number: NA
  • Koha Classification Tag / Call Number: 5567 (శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం, హైదరాబాద్)
  • Copyright Status / Public Domain: Out of copyright / Public Domain (Historical library preservation copy)

6. English Academic Abstract & Metadata Summary

  • Objective & Scope: "Dasaroopaka Sandarsanam" is an analytical collection of lecture-essays focusing on ten celebrated Telugu dramas, edited by Dr. G. V. Subrahmanyam and published by Yuva Bharati, Secunderabad. The primary objective of this volume is to critically evaluate classical and modern Telugu theatrical masterpieces, exploring their structural nuances, thematic richness, and societal impact.
  • Methodology & Content Overview: The anthology features scholarly essays contributed by eminent literary critics examining landmark plays such as Kanyasulkam, Gayopakhyanam, Paduka Pattabhishekam, Prataparudriyam, and Nartanashala. Through structured critical commentary, the essays dissect plot construction, character psychology, dramatic conflict, and the synthesis of aesthetic theories (rasas) within Telugu dramaturgy.
  • Literary & Academic Significance: Published as part of Yuva Bharati's sustained literary movement in 1984, this work serves as an indispensable critical companion for understanding the evolution of Telugu drama. It bridges theoretical poetics with practical theatrical evaluation, offering profound insights into regional dramatic traditions.
  • Recommendation: Highly recommended for students of Telugu literature, theatre arts researchers, academic libraries, and scholars specializing in South Asian performance studies and comparative literature.

📚 తెలుగు సాహిత్య రంగానికి సంబంధించిన మరిన్ని పుస్తక పరిచయాలు & పరిశోధనాత్మక విశ్లేషణల కోసం మన బ్లాగ్‌ను ఫాలో అవ్వండి!

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ఆంధ్ర రాష్ట్రోదయం - ఒక చారిత్రక కావ్య విశ్లేషణ

  బండ్ల సుబ్రహ్మణ్య కవి గారు రచించిన "ఆంధ్ర మహాభ్యుదయము" గ్రంథంపై సమగ్ర విశ్లేషణ మరియు మెటాడేటా ఇక్కడ ఉన్నాయి. భాగం 1: సాహిత్య వ్యాసం (Literary Essay) ఆంధ్ర రాష్ట్రోదయం - ఒక చారిత్రక కావ్య విశ్లేషణ తెలుగు జాతి చరిత్రలో ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు ఒక మహోజ్వల ఘట్టం. ఈ చారిత్రక ఉద్యమాన్ని, దాని వెనుక ఉన్న త్యాగాలను, భావోద్వేగాలను కావ్య రూపంలో మలచిన అరుదైన గ్రంథం "ఆంధ్ర మహాభ్యుదయము". విద్వాన్ బండ్ల సుబ్రహ్మణ్య కవి గారు రచించిన ఈ కావ్యం, ఆంధ్రుల ఆత్మగౌరవ ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ప్రధాన ఇతివృత్తం మరియు సందేశం: ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రధాన ఇతివృత్తం 'ఆంధ్ర రాష్ట్రోదయం'. స్వాతంత్ర్యానంతర భారతదేశంలో భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు కోసం జరిగిన పోరాటాన్ని, ముఖ్యంగా పొట్టి శ్రీరాములు గారి ఆత్మబలిదానాన్ని ఈ కావ్యం అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తుంది. తెలుగు వారికి ఒక ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఎందుకు అవసరమో, దాని కోసం జరిగిన ఉద్యమం ఎంతటి తీవ్రమైనదో ఈ గ్రంథం వివరిస్తుంది. ఐకమత్యమే జాతికి శ్రీరామరక్ష అనే సందేశాన్ని ఈ కావ్యం ఇస్తుంది. రచయిత శైలి: బండ్ల సుబ్రహ్మణ్య కవి గారి శైలి ప్రాచీన కావ్య పద్ధతిల...
Read more

తెలుగు పదనిధి: ఆంధ్ర నామసంగ్రహము - నామశేషముల విశిష్టత

భాగం 1: సాహిత్య వ్యాసం (Literary Essay) తెలుగు పదనిధి: ఆంధ్ర నామసంగ్రహము - నామశేషముల విశిష్టత తెలుగు భాషా పరిణామ క్రమంలో నిఘంటువులకు (డిక్షనరీలకు) ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఒకప్పుడు పద్య రూపంలో నిఘంటువులను రచించి, క్లిష్టమైన పదాలకు అర్థాలను సులభంగా గుర్తుంచుకునేలా చేసేవారు. అటువంటి అమూల్యమైన గ్రంథాలలో 'ఆంధ్ర నామసంగ్రహము' మరియు 'ఆంధ్ర నామశేషము' అత్యంత ప్రసిద్ధమైనవి. ఇవి కేవలం పదాల జాబితా మాత్రమే కావు, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని, పద్య రచనా నైపుణ్యాన్ని చాటిచెప్పే సాహిత్య సంపదలు. ప్రధాన ఇతివృత్తం మరియు సందేశం: ఈ గ్రంథాల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం 'అచ్చతెలుగు' పదాలకు అర్థాలను వివరించడం. సాధారణంగా సంస్కృత పదాలకు అమరకోశం వంటి నిఘంటువులు ఉన్నాయి, కానీ దేశ్య పదాలకు (అచ్చతెలుగు పదాలకు) అర్థాలను పద్య రూపంలో అందించిన ఘనత ఈ గ్రంథకర్తలకే దక్కుతుంది. భాషలోని పదజాలం అంతరించిపోకుండా కాపాడుకోవాలని, కవులకు పద్య రచనలో అవసరమైన పదాలను సిద్ధంగా ఉంచాలని ఇవి రచించబడ్డాయి. వీటి ద్వారా మన సంస్కృతిలో భాగమైన వస్తువులు, పక్షులు, చెట్లు, బంధుత్వాలకు గల అచ్చతెలుగు పేర్లను మనం తెలుసుకోవచ్చు. రచయితల శైలి: ప...
Read more

దర్పణం: సాహిత్య తాత్త్విక చింతనల ప్రతిబింబం

  Darpanam: A Reflection of Literary and Philosophical Thought తెలుగు సాహిత్య లోకంలో ఆచార్య కోవెల సుప్రసన్నాచార్య ఒక ధ్రువతార. ఆయన కలం నుండి జాలువారిన "దర్పణం" (2004) వ్యాస సంపుటి కేవలం ఒక పుస్తకం కాదు, అది ఒక మేధోమథనం. ఈ గ్రంథం సుప్రసన్న గారి సాహిత్య దృక్పథాన్ని, వారి తాత్త్విక భూమికను మరియు వారు సాగించిన నిరంతర సాహిత్య ప్రయాణాన్ని మన కళ్ళముందు ఉంచుతుంది. "దర్పణం" అంటే అద్దం. పేరుకు తగ్గట్టుగానే, ఈ వ్యాసాలు రచయిత అంతరంగాన్ని, వారి సమకాలీన సాహిత్య సామాజిక అంశాలను స్పష్టంగా ప్రతిబింబిస్తాయి. Darpanam , authored by the distinguished scholar Acharya Kovela Suprasannacharya , is a profound collection of literary and philosophical essays. Published in 2004 , this work serves as a reflective mirror to the author's intellectual journey and his unique critical methodology that bridges traditionalist and modernist schools of thought. 1. సంప్రదాయ ఆధునికతల సమన్వయం | Synthesizing Tradition and Modernity ఈ పుస్తకంలోని ప్రధాన ఇతివృత్తం సాహిత్యానికి మరియు తాత్త్వికతకు మధ్య ఉన...
Read more